Can a novel imagery-competing task intervention reduce intrusive memories of trauma? A study among Icelandic women
Dagsetning
Höfundar
orcid.org/0000-0002-9939-1333 Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Útgefandi
University of Iceland, School of Health Sciences, Faculty of Psychology
Útdráttur
Objective: Intrusive memories of trauma, experienced as vivid and distressing involuntary sensory memories, are the core clinical symptom of posttraumatic stress disorder (PTSD) and contribute to the enduring distress and functional impairment associated with the disorder. Although existing PTSD treatments are effective, they often require a detailed description of the trauma on the patient’s behalf, causing additional distress. They also depend on specialist clinical delivery, making therapists too few to deliver therapy to all those in need. These factors limit accessibility and scalability of the interventions. There is a pressing need for brief, simple and scalable interventions that minimize treatment barriers and that can be delivered remotely.
The overarching aim of this thesis was to adapt to the Icelandic population and then evaluate a brief cognitive intervention designed to reduce the frequency of established intrusive trauma memories using an imagery-competing task after a memory retrieval, drawing from theories of memory reconsolidation. This is known as a novel imagery-competing task intervention (ICTI). Specifically, the intervention combines a memory reminder cue with a visuospatial task (playing Tetris with mental rotation) to disrupt sensory-perceptual features of intrusive memories. The objectives were to test the efficacy of the intervention in an Icelandic context. Further objectives were to evaluate whether the intervention would be a feasible way to reduce the frequency of intrusive memories and whether such reduction in frequency would have an impact on PTSD symptoms, depression and anxiety symptoms and functional impairment.
Methods: Three studies were conducted using repeated single-case AB designs in which each intrusive memory “hotspot” was targeted individually. Study I was a single-case design with a woman with subthreshold PTSD. She monitored four intrusive memories across a four-week baseline, an eight week intervention period, and one- and three-month follow-ups. Study II was a case series of three women (two with PTSD, one with subthreshold PTSD). Each participant monitored their intrusive memories for one week at baseline, up to six weeks during the intervention phase, and again for one week at the one- and three-month follow-ups. Study III was a case series with eight trauma-exposed women, three with PTSD and three with subthreshold PTSD. The intervention was delivered face-to-face in Study I, partly remotely in Study II and entirely remotely in Study III, with guidance provided by either clinical psychologists or psychology students without specialist mental health training. Participants completed baseline, intervention, and follow-up diaries at one- and threemonths. Across all studies, the primary outcome was frequency of intrusive memories recorded in daily diaries. Secondary outcomes were PTSD symptoms, depression symptoms, anxiety symptoms, functional impairment, and acceptability and feasibility of the intervention.
Results: Across the three studies, the intervention was found to be feasible, acceptable, and consistently associated with substantial reductions in intrusive memories. Results in Study I showed a 52% reduction in the frequency of total intrusive memories during the intervention compared to baseline, increasing to a 76% reduction at the one-month follow-up and a 92% reduction at the three-month followup. Improvements were also observed in PTSD symptoms, depression and anxiety symptoms, sleep, concentration, and functioning. The participant rated the intervention as an acceptable way to reduce the frequency of intrusive memories. Study II also found reductions across all three participants. One participant reported 38.8 intrusions per week at baseline, which reduced to 18.0 per week during the intervention period (54% reduction). The number of intrusive memories further reduced to 8 per week at the one-month follow-up (80% reduction) and increased to 13 (67% reduction) at the three-month follow-up. The second participant reported 10.8 intrusions per week at baseline, which reduced to 4.7 per week during the intervention period (57% reduction) with a further reduction to 1 per week at the onemonth follow-up (91% reduction) and to zero at the three-month follow-up. The third participant reported 33.7 intrusions per week at baseline, which reduced to 20.7 per week during the intervention period (39% reduction) and to 5 per week at the onemonth follow-up (85% reduction) and increased to 8 per week (76% reduction) at the three-month follow-up. All participants reported reductions in PTSD symptoms postintervention, with two also showing reductions in depression and anxiety symptoms. Participants rated the intervention as being acceptable.
Study III extended these findings to remote delivery and non-specialist guidance. All eight participants showed reductions in intrusive memories from baseline to the intervention period, although reductions were minimal for two participants, overall, 6.3% to 93% reduction. At the one-month follow-up, six out of eight participants showed further reductions, 58% to 100%, and by the three-month follow-up reductions were 72% to 100%. Most participants experienced improvements in PTSD, depression, and anxiety symptoms, and functioning improved for seven out of eight participants. Participants rated the digital delivery and non-specialist guidance as highly acceptable.
Conclusions: The research presented in this thesis provides evidence in support of a brief imagery-competing task intervention which can substantially reduce the frequency of long-standing intrusive memories of trauma. Furthermore, it can improve associated psychological symptoms and functioning. The intervention targeting the core clinical symptom of PTSD is low-cost, scalable and acceptable. It does not require patients to describe their trauma in detail, and it can be delivered by nonspecialists after training, thereby addressing key barriers in traditional effective PTSD treatments. The studies further demonstrate the feasibility of remote digital delivery, indicating scalability and public mental health relevance. The findings support progression to a randomized controlled trial. Overall, the thesis highlights the promise of this simple and brief intervention for reducing intrusive memories and related distress, improving access to care for trauma-exposed populations.
Keywords: Intrusive memories of trauma, trauma, post-traumatic stress disorder, visuospatial task intervention
Bakgrunnur: Áleitnar endurminningar eru kjarnaeinkenni áfallastreituröskunar (ÁSR). Þetta eru minningar sem eru óvelkomnar, ósjálfráðar og fela yfirleitt í sér einhvers konar skynjun, til dæmis sjónræna. Þær valda vanlíðan og hafa skerðandi áhrif á virkni í daglegu lífi. Þótt til sé árangursrík meðferð við ÁSR, þá krefst hún oft ítarlegrar lýsingar á áfallareynslu viðkomandi, sem eykur á vanlíðan og eykur líkur á brottfalli úr meðferðinni. Einnig krefst áfallameðferð sérhæfðrar klínískrar þjálfunar sem takmarkar aðgengi þar sem sérhæfðir meðferðaraðilar eru of fáir til að sinna öllum þeim sem þurfa á meðferð að halda. Þörf er á inngripum sem eru einföld í fyrirlögn og hægt er að veita með fjarfundarbúnaði. Markmið: Helsta markmið þessarar doktorsritgerðar var að meta árangur af hugrænu inngripi sem ætlað er að draga úr tíðni áleitinna endurminninga. Inngripið er sjónrýmdarverkefni sem reynir á getu til skynúrvinnslu og byggist á kenningum um virkjun og endurvistun minninga. Inngripið felur í sér að virkja áfallaminningu og gera svo sjónrýmdarverkefni (Tetris með hugrænum snúningi) sem miðar að því að trufla skynúrvinnslu áleitinna endurminninga. Markmið rannsóknanna var að meta árangur inngripsins eins og það var lagað að íslensku þýði. Markmið voru einnig að kanna hvort inngripið væri raunhæf leið til þess að draga úr tíðni áleitinna endurminninga og hvort lægri tíðni hefði áhrif á einkenni ÁSR, einkenni þunglyndis og kvíða, og hvort inngripið hefði jákvæð áhrif á daglega virkni. Aðferð: Þrjár rannsóknir voru framkvæmdar með endurteknu AB-rannsóknarsniði þar sem inngripinu var beitt gegn áleitnum endurminningum eftir áföll. Rannsókn I var með konu sem hafði einkenni ÁSR undir greiningarviðmiðum. Hún var með fjórar áleitnar endurminningar og skráði tíðni þeirra í fjórar vikur á grunnlínu og í átta vikur á inngripstímabili. Einnig skráði hún tíðni þeirra í eina viku á eftirfylgdartímabilum (eins mánaðar og þriggja mánaða). Rannsókn II var með þremur konum (tvær með áfallastreituröskun og ein með einkenni undir greiningarviðmiðum). Hver þátttakandi skráði tíðni áleitinna endurminninga í eina viku á grunnlínu, í allt að sex vikur á inngripstímabili og aftur í eina viku við eftirfylgd (eftir einn mánuð og þrjá mánuði). Inngripið var ýmist veitt augliti til auglitis eða í gegnum fjarfundarbúnað. Rannsókn III var með átta konum sem upplifðu áleitnar endurminningar. Þrjár þeirra uppfylltu greiningarviðmið fyrir ÁSR og þrjár voru með einkenni undir greiningarviðmiðum. Inngripið var veitt augliti til auglitis í rannsókn I, að hluta til með fjarfundarbúnaði í rannsókn II og alfarið með fjarfundarbúnaði í rannsókn III. Inngripið var ýmist veitt af klínískum sálfræðingum sem sérhæfa sig í áfallameðferð eða sálfræðinemum án sérhæfðrar klínískrar þjálfunar. Þátttakendur skráðu tíðni áleitinna endurminninga í dagbók á grunnlínu, á inngripstímabili og í eina viku við eftirfylgd eftir einn og þrjá mánuði. Í öllum rannsóknum var tíðni áleitinna endurminninga helsta útkoma. Einnig voru könnuð áhrif inngripsins á ÁSR einkenni, þunglyndis- og kvíðaeinkenni, og virkni, ásamt því að kanna fýsileika þess. Niðurstöður: Niðurstöður sýndu að inngripið var talið fýsilegt og ásættanlegt, og það leiddi til verulegrar lækkunar í tíðni áleitinna endurminninga. Í rannsókn I lækkaði heildartíðni minninga um 52% á inngripstímabili miðað við grunnlínu, 76% við eins mánaðar eftirfylgd og 92% við þriggja mánaða eftirfylgd miðað við grunnlínu. Jafnframt hjöðnuðu einkenni áfallastreituröskunar, þunglyndis og kvíða, auk þess sem inngripið hafði jákvæð áhrif á svefn, einbeitingu og daglega virkni. Þátttakandi taldi inngripið ásættanlega leið til að draga úr tíðni áfallaminninga. Rannsókn II sýndi sambærilega lækkun á tíðni áleitinna endurminninga hjá öllum þátttakendum. Einn þátttakandi var með 38,8 minningar á viku á grunnlínu, sem lækkaði í 18,0 minningar á viku á inngripstímabili (54% lækkun) og í 8 á viku við eins mánaðar eftirfylgd (80% lækkun), en hækkun í 13 minningar á viku (67% lækkun) við þriggja mánaða eftirfylgd. Annar þátttakandi skráði 10,8 minningar á viku á grunnlínu, sem lækkaði í 4,7 á viku á inngripstímabili (57% lækkun) og í 1 á viku við eins mánaðar eftirfylgd (91% lækkun) og engar minningar við þriggja mánaða eftirfylgd. Þriðji þátttakandi skráði 33,7 minningar á viku í grunnlínu, sem lækkaði í 20,7 á viku á inngripstímabili (39% lækkun) og í 5 á viku við eins mánaðar eftirfylgd (85% lækkun), hækkun í 8 minningar á viku (76% lækkun) við þriggja mánaða eftirfylgd. Allir þátttakendur greindu frá hjöðnun einkenna ÁSR, einnig dró úr þunglyndis- og kvíðaeinkennum ásamt því að virkni jókst hjá tveimur þátttakendum. Þátttakendur töldu inngripið vera ásættanlega leið til þess að draga úr tíðni áleitinna endurminninga. Í rannsókn III var inngripið veitt með fjarfundarbúnaði eingöngu og að hluta til af sálfræðinemendum sem ekki höfðu sérhæfða þjálfun í áfallameðferð. Allir átta þátttakendur sýndu lækkaða tíðni áleitinna endurminninga frá grunnlínu til inngripstíma, lækkunin var smávægileg hjá tveimur þátttakendum (alls 6,3%–93% lækkun). Við eins mánaðar eftirfylgd voru sex af átta þátttakendum með frekari lækkun (58%–100%) og við þrjá mánuði var lækkunin 72%–100%. Hjá flestum þátttakendum hjöðnuðu einkenni áfallastreituröskunar, þunglyndis og kvíða og virkni jókst hjá sjö af átta þátttakendum. Þátttakendur töldu inngripið í fjarfundarbúnaði og veitt að hluta af sálfræðinemendum vera mjög ásættanlega leið til þess að draga úr tíðni áleitinna endurminninga. Ályktanir: Niðurstöður þessarar doktorsritgerðar veita vísbendingar um að sjónrýmdarverkefni sem truflar endurvist áfallaminninga geti dregið verulega úr tíðni þeirra og jafnframt dregið úr áfallaeinkennum ásamt öðrum sálrænum einkennum og aukið daglega virkni. Inngripið beinist að kjarnaeinkenni áfallastreituröskunar og er einfalt að veita óháð staðsetningu og er talið ásættanlegt af þátttakendum. Það krefst ekki ítarlegrar lýsingar á áfallareynslu og er hægt að veita án sérhæfingar í áfallameðferð. Allt þetta dregur úr hindrunum sem einkenna hefðbundna áfallameðferð. Niðurstöður hafa einnig lýðheilsulegt gildi þar sem fjarþjónusta virðist bera svipaðan árangur. Næstu skref er að þróa inngripið áfram og að bera það saman við annað inngrip í slembiraðaðri rannsókn. Rannsóknirnar benda eindregið til þess að þetta einfalda sjónrýmdarverkefni geti dregið úr tíðni áleitinna endurminninga, og úr tíðni áfallastreitueinkenna og einkenna þunglyndis og kvíða, og aukið daglega virkni. Það getur átt þátt í að bæta aðgengi að úrræðum fyrir einstaklinga sem orðið hafa fyrir áföllum. Lykilorð: Áleitnar endurminningar, áföll, áfallastreituröskun, sjónrýmdarverkefni
Bakgrunnur: Áleitnar endurminningar eru kjarnaeinkenni áfallastreituröskunar (ÁSR). Þetta eru minningar sem eru óvelkomnar, ósjálfráðar og fela yfirleitt í sér einhvers konar skynjun, til dæmis sjónræna. Þær valda vanlíðan og hafa skerðandi áhrif á virkni í daglegu lífi. Þótt til sé árangursrík meðferð við ÁSR, þá krefst hún oft ítarlegrar lýsingar á áfallareynslu viðkomandi, sem eykur á vanlíðan og eykur líkur á brottfalli úr meðferðinni. Einnig krefst áfallameðferð sérhæfðrar klínískrar þjálfunar sem takmarkar aðgengi þar sem sérhæfðir meðferðaraðilar eru of fáir til að sinna öllum þeim sem þurfa á meðferð að halda. Þörf er á inngripum sem eru einföld í fyrirlögn og hægt er að veita með fjarfundarbúnaði. Markmið: Helsta markmið þessarar doktorsritgerðar var að meta árangur af hugrænu inngripi sem ætlað er að draga úr tíðni áleitinna endurminninga. Inngripið er sjónrýmdarverkefni sem reynir á getu til skynúrvinnslu og byggist á kenningum um virkjun og endurvistun minninga. Inngripið felur í sér að virkja áfallaminningu og gera svo sjónrýmdarverkefni (Tetris með hugrænum snúningi) sem miðar að því að trufla skynúrvinnslu áleitinna endurminninga. Markmið rannsóknanna var að meta árangur inngripsins eins og það var lagað að íslensku þýði. Markmið voru einnig að kanna hvort inngripið væri raunhæf leið til þess að draga úr tíðni áleitinna endurminninga og hvort lægri tíðni hefði áhrif á einkenni ÁSR, einkenni þunglyndis og kvíða, og hvort inngripið hefði jákvæð áhrif á daglega virkni. Aðferð: Þrjár rannsóknir voru framkvæmdar með endurteknu AB-rannsóknarsniði þar sem inngripinu var beitt gegn áleitnum endurminningum eftir áföll. Rannsókn I var með konu sem hafði einkenni ÁSR undir greiningarviðmiðum. Hún var með fjórar áleitnar endurminningar og skráði tíðni þeirra í fjórar vikur á grunnlínu og í átta vikur á inngripstímabili. Einnig skráði hún tíðni þeirra í eina viku á eftirfylgdartímabilum (eins mánaðar og þriggja mánaða). Rannsókn II var með þremur konum (tvær með áfallastreituröskun og ein með einkenni undir greiningarviðmiðum). Hver þátttakandi skráði tíðni áleitinna endurminninga í eina viku á grunnlínu, í allt að sex vikur á inngripstímabili og aftur í eina viku við eftirfylgd (eftir einn mánuð og þrjá mánuði). Inngripið var ýmist veitt augliti til auglitis eða í gegnum fjarfundarbúnað. Rannsókn III var með átta konum sem upplifðu áleitnar endurminningar. Þrjár þeirra uppfylltu greiningarviðmið fyrir ÁSR og þrjár voru með einkenni undir greiningarviðmiðum. Inngripið var veitt augliti til auglitis í rannsókn I, að hluta til með fjarfundarbúnaði í rannsókn II og alfarið með fjarfundarbúnaði í rannsókn III. Inngripið var ýmist veitt af klínískum sálfræðingum sem sérhæfa sig í áfallameðferð eða sálfræðinemum án sérhæfðrar klínískrar þjálfunar. Þátttakendur skráðu tíðni áleitinna endurminninga í dagbók á grunnlínu, á inngripstímabili og í eina viku við eftirfylgd eftir einn og þrjá mánuði. Í öllum rannsóknum var tíðni áleitinna endurminninga helsta útkoma. Einnig voru könnuð áhrif inngripsins á ÁSR einkenni, þunglyndis- og kvíðaeinkenni, og virkni, ásamt því að kanna fýsileika þess. Niðurstöður: Niðurstöður sýndu að inngripið var talið fýsilegt og ásættanlegt, og það leiddi til verulegrar lækkunar í tíðni áleitinna endurminninga. Í rannsókn I lækkaði heildartíðni minninga um 52% á inngripstímabili miðað við grunnlínu, 76% við eins mánaðar eftirfylgd og 92% við þriggja mánaða eftirfylgd miðað við grunnlínu. Jafnframt hjöðnuðu einkenni áfallastreituröskunar, þunglyndis og kvíða, auk þess sem inngripið hafði jákvæð áhrif á svefn, einbeitingu og daglega virkni. Þátttakandi taldi inngripið ásættanlega leið til að draga úr tíðni áfallaminninga. Rannsókn II sýndi sambærilega lækkun á tíðni áleitinna endurminninga hjá öllum þátttakendum. Einn þátttakandi var með 38,8 minningar á viku á grunnlínu, sem lækkaði í 18,0 minningar á viku á inngripstímabili (54% lækkun) og í 8 á viku við eins mánaðar eftirfylgd (80% lækkun), en hækkun í 13 minningar á viku (67% lækkun) við þriggja mánaða eftirfylgd. Annar þátttakandi skráði 10,8 minningar á viku á grunnlínu, sem lækkaði í 4,7 á viku á inngripstímabili (57% lækkun) og í 1 á viku við eins mánaðar eftirfylgd (91% lækkun) og engar minningar við þriggja mánaða eftirfylgd. Þriðji þátttakandi skráði 33,7 minningar á viku í grunnlínu, sem lækkaði í 20,7 á viku á inngripstímabili (39% lækkun) og í 5 á viku við eins mánaðar eftirfylgd (85% lækkun), hækkun í 8 minningar á viku (76% lækkun) við þriggja mánaða eftirfylgd. Allir þátttakendur greindu frá hjöðnun einkenna ÁSR, einnig dró úr þunglyndis- og kvíðaeinkennum ásamt því að virkni jókst hjá tveimur þátttakendum. Þátttakendur töldu inngripið vera ásættanlega leið til þess að draga úr tíðni áleitinna endurminninga. Í rannsókn III var inngripið veitt með fjarfundarbúnaði eingöngu og að hluta til af sálfræðinemendum sem ekki höfðu sérhæfða þjálfun í áfallameðferð. Allir átta þátttakendur sýndu lækkaða tíðni áleitinna endurminninga frá grunnlínu til inngripstíma, lækkunin var smávægileg hjá tveimur þátttakendum (alls 6,3%–93% lækkun). Við eins mánaðar eftirfylgd voru sex af átta þátttakendum með frekari lækkun (58%–100%) og við þrjá mánuði var lækkunin 72%–100%. Hjá flestum þátttakendum hjöðnuðu einkenni áfallastreituröskunar, þunglyndis og kvíða og virkni jókst hjá sjö af átta þátttakendum. Þátttakendur töldu inngripið í fjarfundarbúnaði og veitt að hluta af sálfræðinemendum vera mjög ásættanlega leið til þess að draga úr tíðni áleitinna endurminninga. Ályktanir: Niðurstöður þessarar doktorsritgerðar veita vísbendingar um að sjónrýmdarverkefni sem truflar endurvist áfallaminninga geti dregið verulega úr tíðni þeirra og jafnframt dregið úr áfallaeinkennum ásamt öðrum sálrænum einkennum og aukið daglega virkni. Inngripið beinist að kjarnaeinkenni áfallastreituröskunar og er einfalt að veita óháð staðsetningu og er talið ásættanlegt af þátttakendum. Það krefst ekki ítarlegrar lýsingar á áfallareynslu og er hægt að veita án sérhæfingar í áfallameðferð. Allt þetta dregur úr hindrunum sem einkenna hefðbundna áfallameðferð. Niðurstöður hafa einnig lýðheilsulegt gildi þar sem fjarþjónusta virðist bera svipaðan árangur. Næstu skref er að þróa inngripið áfram og að bera það saman við annað inngrip í slembiraðaðri rannsókn. Rannsóknirnar benda eindregið til þess að þetta einfalda sjónrýmdarverkefni geti dregið úr tíðni áleitinna endurminninga, og úr tíðni áfallastreitueinkenna og einkenna þunglyndis og kvíða, og aukið daglega virkni. Það getur átt þátt í að bæta aðgengi að úrræðum fyrir einstaklinga sem orðið hafa fyrir áföllum. Lykilorð: Áleitnar endurminningar, áföll, áfallastreituröskun, sjónrýmdarverkefni
Lýsing
Efnisorð
Intrusive memories of trauma, trauma, post-traumatic stress disorder, visuospatial task intervention, Minningar, Sálræn áföll, Áfallastreita, Sjónræn áhrif