Opin vísindi

Akademískt frelsi, ábyrgð og hömlur : Sjónarmið háskólakennara á Íslandi

Show simple item record

dc.contributor Háskólinn á Akureyri
dc.contributor.author Frímannsson, Guðmundur Heiðar
dc.contributor.author Olafsdottir, Anna
dc.contributor.author Geirsdóttir, Guðrún
dc.contributor.author Kristinsson, Sigurður
dc.contributor.author Bjarnadóttir, Valgerður S
dc.date.accessioned 2023-01-06T01:05:03Z
dc.date.available 2023-01-06T01:05:03Z
dc.date.issued 2022
dc.identifier.citation Frímannsson , G H , Olafsdottir , A , Geirsdóttir , G , Kristinsson , S & Bjarnadóttir , V S 2022 , ' Akademískt frelsi, ábyrgð og hömlur : Sjónarmið háskólakennara á Íslandi ' , Stjórnmál og stjórnsýsla , bind. 18 , nr. 1 , bls. 139-164 . https://doi.org/10.13177/irpa.a.2022.18.1.7
dc.identifier.issn 1670-679X
dc.identifier.other PURE: 70563953
dc.identifier.other PURE UUID: 049e20a4-382e-4bb5-b7fa-6e82adcd85f5
dc.identifier.uri https://hdl.handle.net/20.500.11815/3817
dc.description.abstract Akademískt frelsi er órjúfanlegur þáttur háskólastarfs. Í greininni er rakið inntak og mikilvægi akademísks frelsis og sagt frá niðurstöðum rannsókna á skilningi íslenskra háskólakennara á því og ógnum þess. Tilgreindir eru tveir inntaksþættir, (a) frjálst val viðfangsefna og aðferða í rannsóknum og kennslu og (b) þekkingar- og heilindakrafa. Greinin byggir á gögnum úr þremur gagnasöfnum sem safnað var í tveimur rannsóknarverkefnum, þ.e. gögnum úr spurningakönnun og viðtölum; hópviðtölum í fyrra rannsóknarverkefninu og einstaklingsviðtölum í því síðara. Spurningakönnunin var lögð fyrir árið 2011, hópviðtölin tekin árið 2014 og einstaklingsviðtölin árin 2019-2020. Alls var rætt við 48 akademíska starfsmenn úr þremur háskólum, 26 konur og 22 karla. Viðmælendur voru spurðir hvaða skilning þeir legðu í akademískt frelsi og hvernig það tengdist ólíkum þáttum starfs þeirra sem rannsakenda og háskólakennara. Niðurstöðurnar eru þær að íslenskir háskólakennarar meta akademískt frelsi mikils og tengja það helst við frjálst val viðfangsefna og aðferða í rannsóknum en einnig kennslu. Skilningur er á því að frelsinu fylgja kröfur um þekkingu og heilindi sem lúta jafningjamati, bæði í rannsóknum og kennslu. Viðmælendur finna fyrir því að á sumum sviðum er þrengt að akademísku frelsi þeirra, og kemur sá þrýstingur frá stjórnmálum og atvinnulífi, og sömuleiðis geta rannsóknasjóðir, matskerfi og þröngir útgáfukostir takmarkað frelsi rannsakenda. Hvorki komu fram áhyggjur af lausráðningu né þöggun. Svipuð viðhorf koma fram í öllum þremur gagnasöfnunum.
dc.format.extent 25
dc.format.extent 139-164
dc.language.iso is
dc.relation.ispartofseries Stjórnmál og stjórnsýsla; 18(1)
dc.rights info:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subject Háskólakennarar
dc.subject Frelsi
dc.subject Ísland
dc.subject University teaching
dc.subject Iceland
dc.title Akademískt frelsi, ábyrgð og hömlur : Sjónarmið háskólakennara á Íslandi
dc.type /dk/atira/pure/researchoutput/researchoutputtypes/contributiontojournal/article
dc.description.version Peer reviewed
dc.identifier.doi https://doi.org/10.13177/irpa.a.2022.18.1.7
dc.contributor.department Deild kennslu- og menntunarfræði
dc.contributor.department Deild menntunar og margbreytileika


Files in this item

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record